माणसाच्या शरीरातील साखरेचे प्रमाण किती असावे?

निरोगी व्यक्तींची ब्लड शुगर किती असावी?

निरोगी व्यक्तीच्या रक्तातील साखरेचं प्रमाण १०० mg/dl पेक्षा कमी नसावं. त्याचबरोबरीने मधुमेह असलेल्या व्यक्तींची ब्लड शुगर ८०-१३०mg/dl पर्यंत असणं गरजेचं आहे. निरोगी व्यक्तीच्या रक्तातील साखरेचं प्रमाण १४०mg/dl असावं. तर मधुमेह असलेल्या व्यक्तींच्या रक्तातील साखरेचं प्रमाण १८० mg/dl पेक्षा कमी असणं महत्त्वाचं आहे.

आज बहुतांश लोक मधुमेहामुळे त्रस्त आहेत. मधुमेह असलेल्या लोकांची ब्लड शुगर किती असावी याबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित होतात. तसेच सामान्य ब्लड शुगर किती असली पाहिजे याबाबत देखील लोकांमध्ये अनेक गैरसमज आहेत. पण याबाबत गैरसमज नव्हे तर योग्य माहिती असणं गरजेचं आहे. मधुमेह असलेल्या व्यक्तींची आणि सामान्य व्यक्तींची ब्लड शुगर किती असावी याबाबत योग्य माहिती असणं गरजेचं आहे. डॉक्टर तर ब्लड शुगर किती असावी याबाबत एक चार्ट देखील देतात.

या चार्टमुळे नेहमीच्या धावपळीमध्ये तुम्ही वेळात वेळ काढून ब्लड शुगर तपासत असाल तर ती बरोबर आहे की नाही हे हा चार्ट पाहून लक्षात येतं. आम्ही तुम्हाला या लेखाच्या आधारे मधुमेह असलेल्या व्यक्तींची आणि सामान्य व्यक्तींची ब्लड शुगर किती असावी हे सांगणार आहोत. चला तर मग जाणून घेऊया ब्लड शुगरबाबत योग्य माहिती.

​ब्लड शुगर चार्ट

मधुमेहामुळे त्रस्त असलेल्या लोकांना अनेक आरोग्य विषयक समस्यांना सामोरं जावं लागतं. अशा व्यक्तींच्या रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यासाठी ब्लड शुगर चार्ट अधिक उपयुक्त ठरू शकते. तुम्ही जेव्हा ब्लड शुगर तपासता तेव्हा सामान्य ब्लड शुगर किती असली पाहिजे हे या चार्टनुसार तुम्हाला कळतं. डॉक्टरांनी दिलेल्या ब्लड शुगर चार्टमध्ये A1C बाबत सांगितलं जातं. यामध्ये रक्तातील साखरेची पातळी सरासरी आणि प्रति मिलीग्राम डेसीलीटरमध्ये देण्यात येते. मागील तीन महिन्यांपासून एखाद्या व्यक्तीचं रक्तातील साखरेचं प्रमाण किती होतं हे यामुळे समजतं.


​टार्गेट ब्लड शुगर चार्ट

- जेवणाआधी
निरोगी व्यक्तीच्या रक्तातील साखरेचं प्रमाण १०० mg/dl पेक्षा कमी नसावं. त्याचबरोबरीने मधुमेह असलेल्या व्यक्तींची ब्लड शुगर ८०-१३०mg/dl पर्यंत असणं गरजेचं आहे.

- जेवणाच्या १ ते २ तासांनंतर
निरोगी व्यक्तीच्या रक्तातील साखरेचं प्रमाण १४०mg/dl असावं. तर मधुमेह असलेल्या व्यक्तींच्या रक्तातील साखरेचं प्रमाण १८० mg/dl पेक्षा कमी असणं महत्त्वाचं आहे.

- मागील तीन महिन्यांपासून ब्लड शुगरची A1C पातळी
निरोगी व्यक्तींमध्ये ५.७ पेक्षा कमी आणि मधुमेह रुग्णांची १८० mg/dl पेक्षा कमी ब्लड शुगरची A1C पातळी असावी.

ब्लड शुगरमधील फरक
प्रत्येक व्यक्तीच्या रक्तातील साखरेचं प्रमाण हे वेगवेगळं असतं. नाश्ता करण्याआधी आणि जेवणाआधी रक्तातील साखरेचं प्रमाण कमी असतं. याउलट जेवणानंतर रक्तातील साखरेचं प्रमाण अधिक वाढतं. तसेच मधुमेह रुग्णांच्या रक्तातील साखरेचं प्रमाण इतर व्यक्तींच्या तुलनेमध्ये अधिक असतं. याव्यतिरिक्त इतर कारणांमुळे देखील रक्तातील साखरेच्या प्रमाणामध्ये फरक दिसून येतो. ही कारणं कोणती हे खालीलप्रमाणे…

- वय आणि आयुर्मान

- इतर आरोग्यविषयक समस्या

- किती काळापासून मधुमेहाचा त्रास आहे

- हृदय विकार

- लहान रक्तवाहिन्या

- तणाव

- इतर आजार

- डोळे, मुत्रपिंड, मेंदू संबंधित समस्या

- वाईट सवयी आणि जीवनशैली

तसेच प्रत्येक व्यक्तीचा ब्लड शुगर चार्ट हा वेगवेगळा असू शकतो. अमेरिकेमधील बऱ्याच मधुमेह संस्थांनी देखील प्रत्येकाच्या रक्तातील साखरेचं प्रमाण हे वेगवेगळं असतं हे मान्य केलं आहे.


​निरोगी व्यक्तीचं ब्लड शुगर कोणत्या वेळी किती असलं पाहिजे?

- नाश्ताआधी रक्तातील साखरेचं प्रमाण
६०-९० mg/dl

- जेवणाआधी रक्तातील साखरेचं प्रमाण
६०-९० mg/dl

- जेवणानंतर एक तासाने रक्तातील साखरेचं प्रमाण
१००-१२० mg/dl

मधुमेहामुळे त्रस्त असलेल्या लोकांनी त्वरित उपचार करणं गरजेचं आहे. मधुमेहाच्या सुरुवातीलाच डॉक्टर रक्तातील साखरेचं प्रमाण किती असलं पाहिजे हे सांगतात. तसेच प्रेग्नेंसीदरम्यान उद्भवणारी मधुमेहाची समस्या आणि अशा व्यक्तींमधील रक्तातील साखरेचं प्रमाण हे वेगळं असतं. म्हणूनच वेळीच आपल्या आरोग्याची काळजी घेणं गरजेचं आहे.



​रक्तातील साखरेची धोकादायक पातळी

- ५०mg/dl पेक्षा कमी
ही एक धोकादायक अवस्था असते. अशा परिस्थितीमध्ये त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधत उपचार करा.

- ७०-९० mg/dl
ही एक लो ब्लड शुगरची समस्या आहे. अशावेळी साखरेचं सेवन करा किंवा डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

- ९० mg/dl
ही पातळी अगदी साधारण आहे.

- १२०-१६० mg/dl
ब्लड शुगरच्या सामान्य पातळीपेक्षा ही पातळी जास्त आहे. अशावेळी डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

- १६०-२४० mg/dl
रक्तातील साखरेचा हा उच्च स्तर आहे. अशावेळी त्वरित उपचार करणं गरजेचं आहे.

- २४०-३०० mg/dl
ब्लड शुगरची ही अगदी धोकादायक पातळी आहे. अशावेळी वेळीच उपचार करणं फायदेशीर ठरू शकतं.

- ३०० mg/dlपेक्षा अधिक
ही देखील धोकादायक पातळी आहे. अशावेळी योग्य उपचार करणं गरजेचं आहे.



​रक्तातील साखरेचं प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यासाठी काय कराल?

- कार्ब्सचे सेवन करणं पूर्णपणे बंद करू नका

- भरपूर प्रमाणात पाण्याचे सेवन करा

- व्यायाम किंवा शारीरिक हालचाल करा

- फायबरचा समावेश असलेल्या खाद्य पदार्थांचे सेवन करा

पण लक्षात ठेवा वरील दिलेले उपचार हे कोणत्याच प्रकारचे मेडिकल उपचार नाहीत. हे उपचार करण्यापूर्वी ओळखीच्या डॉक्टरांचा आवश्य सल्ला घ्या. कारण मधुमेह रुग्णांची शारीरिक अवस्था ही दिवसागणिक बदलत असते. नियमित रक्तातील साखरेची तपासणी करा आणि निरोगी आयुष्य जगा.